Επιτάφιος Θρήνος - Αναμνήσεις (Λαμπέτη - Βέη - Νταντωνάκη)

Η αποκαθήλωση

Σὲ τὸν ἀναβαλλόμενον τὸ φῶς ὥσπερ ἱμάτιον, καθελὼν Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ξύλου σὺν Νικοδήμῳ, καὶ θεωρήσας νεκρόν, γυμνόν, ἄταφον, εὐσυμπάθητον θρῆνον ἀναλαβών, ὀδυρόμενος ἔλεγεν·
 

Οἴμοι γλυκύτατε Ἰησοῦ· ὃν πρὸ μικροῦ ὁ ἥλιος ἐν Σταυρῷ κρεμάμενον θεασάμενος, ζόφῳ περιεβάλλετο, καὶ ἡ γῆ τῷ φόβῳ ἐκυμαίνετο,
καὶ διερήγνυτο τοῦ ναοῦ τὸ καταπέτασμα· ἀλλ' ἰδοὺ νῦν βλέπω σε δι' ἐμὲ ἑκουσίως ὑπελθόντα θάνατον. Πῶς σε κηδεύσω Θεέ μου; ἢ πῶς σινδόσιν εἰλήσω; ποίαις χερσὶ δὲ προσψαύσω τὸ σὸν ἀκήρατον σῶμα; ἢ ποῖα ᾄσματα μέλψω τῇ σῇ ἐξόδῳ, Οἰκτίρμον; 

 
Μεγαλύνω τὰ πάθη σου ὑμνολογῶ καὶ τὴν ταφήν σου,
σὺν τῇ ἀναστάσει, κραυγάζων· Κύριε δόξα σοι. 

«Η ζωή εν τάφω…»

1. Η ζωή εν τάφω κατετέθης, Χριστέ, και Αγγέλων στρατιαί εξεπλήττοντο, συγκατάβασιν δοξάζουσαι την σην.

2. Η ζωή πώς θνήσκεις; πώς και τάφω οικείς; του θανάτου το βασίλειον λύεις δε και το Άδου τους νεκρούς εξανιστάς.

3. Μεγαλύνομέν σε, Ιησού Βασιλεύ, και τιμώμεν την ταφήν και τα πάθη σου, δι ών έσωσας ημάς εκ της φθοράς.

4. Μέτρα γης ο στήσας, εν σμικρώ κατοικείς, Ιησού παμβασιλεύ, τάφω σήμερον, εκ μνημάτων τους θανόντας ανιστών.

5. Ο Δεσπότης πάντων καθοράται νεκρός και εν μνήματι καινώ κατατίθεται, ο κενώσας τα μνημεία των νεκρών.

6. Δακρυρρόους θρήνους επί σε η Αγνή, μητρικώς, ω Ιησού, επιρραίνουσα, ανεβόα˙ Πώς κηδεύσω σε, Υιέ;

7. Προσκυνώ το Πάθος, ανυμνώ την Ταφήν, μεγαλύνω σου το κράτος φιλάνθρωπε, δι’ ων λέλυμαι παθών φθοροποιών.

8. Οίμοι φως του Κόσμου! Οίμοι φως το εμόν! Ιησού μου ποθεινότατε έκραζεν, η Παρθένος θρηνωδούσα γοερώς.

9. Ανυμνούμεν Λόγε, σε τον πάντων Θεόν, συν Πατρί και τω Αγίω σου Πνεύματι και δοξάζομεν την θείαν σου Ταφήν.

10.Μακαρίζομέν σε, Θεοτόκε αγνή, και τιμώμεν την ταφήν την τριήμερον του Υιού σου και Θεού ημών πιστώς.

Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου Τέκνον, πού έδυ σου το κάλλος...

_________________________________________________________________________

Το άρωμα από τις ανθισμένες νεραντζιές στο μεγάλο πεζόδρομο της γειτονιάς μου μεθυστικό κι έχει μιαν δύναμη να σε ταξιδεύει με μοναδικό τρόπο. Βρέθηκα να περπατάω, γυρίζοντας στο σπίτι μου κι ασυναίσθητα επιβράδυνα το βηματισμό μου σαν να μην ήθελα να τελειώσει το ταξίδι στις αισθήσεις κ τις αναμνήσεις...

Η Λαμπέτη στο σημερινό βίντεο είναι σπαρακτική και δε σας κρύβω πως κάθε φορά που βλέπω τούτο το βίντεο συγκινούμαι βαθύτατα, σχεδόν δακρύζω κάθε που ακούω το εγκώμιο "Η Ζωή εν Τάφω" από τα χείλη της Έλλης Λαμπέτη (αν είσαι προσεκτικός μπορείς να ακούσεις κ τη συγκίνηση της ίδιας...) Έχω την αίσθηση ότι τούτο το βίντεο, είναι το καλύτερο από τα έξι (συνολικά) και συνάμα το πιο εκφραστικό από απόψεως απόδοσης κειμένων. Για μένα η μέρα τούτη είναι η πιο ιερή κι όσο ήμουν παιδί κατά παράδοση στην περιφορά του Επιταφίου πήγαινα μπροστά στην ακολουθία, με εξαπτέρυγο. Όταν μεγάλωσα λίγο ακόμη, στα χρόνια του γυμνασίου στην περιφορά κρατούσα το Σταυρό και μια φορά μονάχα έχω κουβαλήσει εκ περιτροπής τον Επιτάφιο. Όταν άρχισα να καταλαβαίνω ότι δεν είμαι αγνός - καθάριος στην ψυχή σταμάτησα να πηγαίνω μπροστά στην ακουλουθία, παρέμενα με τους οικείους μου, ακολουθώντας όπως οι περισσότεροι. Έτσι σαν παιδί ποτέ δεν κράτησα χάρτινο φαναράκι ή το χέρι των δικών μου στην περιφορά... παρά μόνο θυμάμαι τις γυναίκες στις εξώπορτες των σπιτιών να καίνε λιβάνια μοσχομύριστα, να κάμνουν το σταυρό τους και να μας φωνάζουν "και του χρόνου, βοήθειά σας, παιδιά!!!" Και φούσκωνα καμάρι χωρίς να ξέρω γιατί... αυτός είναι ο επιτάφιος για μένα...

Η Γιώτα Βέη με τον δικό της, ανεπανάληπτο τρόπο ερμηνεύει τη "Ζωή εν Τάφω" κι κορυφαία Φλέρυ Νταντωνάκη, με μιαν ανάσα κυριολεκτικά θρηνεί σαν άλλη Παναγιά. Αξίζουν της προσοχής σας κι οι δυο αυτές ερμηνείες. Αν ζούσε η Ε. Λαμπέτη, σήμερα θα είχε τα γενέθλιά της. Θα ακολουθήσει ακόμη μιαν ανάρτηση, εκείνη του Μ. Σαββάτου μαζί με τις ευχές μου. 

* Γερνάω Μαμά... 

**... Ίσαμε την στιγμή που η αναπνοή τους Θα ενωθεί με τ'ανοιξιάτικο αεράκι του επιταφίου και θα χαθεί...