Έχω δηλώσει πολλές φορές ότι όποιος προσπαθήσει να καταλάβει τι άνθρωπος είμαι σύμφωνα με τα μουσικά μου ακούσματα θα καταλήξει σε αδιέξοδο. Διότι ακούω Κάλλας με την ίδια ευκολία που ακούω τη Νίνου και συνεπαίρνομαι από τη Μίλβα το ίδιο έντονα όσο κι από τη Ρόζα Εσκενάζυ. Κι έχω καταλήξει μονάχα σε ένα συμπέρασμα απλό! Αγαπάω καθετί που κρύβει μέσα του την πρωτεϊκή αλήθεια, το γνήσιο, το μη επιτηδευμένο…έτσι, μονάχα, κατορθώνω να δένομαι με τους ανθρώπους, τη μουσική και την ποίηση.
Την πρώτη ακουστική μου επαφή με τη μεγάλη Ρόζα Εσκενάζυ (1883-1980), την οφείλω σε έναν καθηγητή μου. Φανατικός μουσικόφιλος, συλλέκτης σπάνιων δίσκων και γνώστης της ιστορίας τους… Λοιπόν, είχα βρεθεί μια Κυριακή στο σπίτι του να γράφω διαγώνισμα στα μαθηματικά κατεύθυνσης, όταν από το βάθος άκουσα μια φωνή να τραγουδά. Αμέσως με μαγνήτισε ο τρόπος που τραγουδούσε! Άμεσος ως ένα βαθμό αλλά και με έναν ασυνήθιστο δυναμισμό για τα δικά μου ακούσματα. Δεν θυμάμαι πόση ώρα αφαιρέθηκα ακούγοντας την. Θυμάμαι, ωστόσο, πολύ καλά το θαυμασμό και την περιέργεια που είχα να μάθω ποια ήταν αυτή που τραγουδούσε.
Ανήκει στους μύθους του Ελληνικού τραγουδιού η εκπληκτική αυτή τραγουδίστρια και χορεύτρια ανατολικών χορών. Ακόμα κι η χρονολογία γεννήσεώς της είναι ένα πρόβλημα, που σχετίζεται με την εν γένει πορεία της στο χορό και στο τραγούδι, αφού ήταν ένα από τα μακροβιότερα πρόσωπα του χώρου των καλλιτεχνών.
Γεννήθηκε στην Πόλη ~ γεννημένη μεταξύ 83 και 87~ από γονείς Εβραϊκής καταγωγής και προς το τέλος του προηγούμενου αιώνα, βρέθηκε με την οικογένειά της στην Θεσσαλονίκη. Από μικρή έκανε προσπάθειες να προσεγγίσει τον χώρο του τραγουδιού και του χορού, αλλά συναντούσε την άρνηση της οικογένειάς της. Πάντως είναι βέβαιο ότι γύρω στα 1910 αρχίζει να εμφανίζεται επαγγελματικά σε κέντρα και σε θεατρικές παραστάσεις, κυρίως σαν χορεύτρια και λιγότερο σαν τραγουδίστρια. Αυτή η περίοδος (1910-1925) είναι και η πλέον σκοτεινή της ζωής της, αφού τα επόμενα χρόνια -έκρυβε σαν όλες σχεδόν τις γυναίκες- τον πραγματικό χρόνο γεννήσεώς της, με αποτέλεσμα να μεταθέτει γεγονότα κατά μια 20ετία περίπου.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 20 έρχεται στην Αθήνα και αρχίζει να τραγουδά στα στέκια των μουσικών της προσφυγιάς και γρήγορα γνωρίζεται με τα ονόματα του χώρου. Το 1928-29 πραγματοποιεί τις πρώτες ηχογραφήσεις τραγουδιών και από το 1930, αρχίζει την συνεργασία της με τους μεγάλους συνθέτες της Σμύρνης και της Πόλης. Πρώτος ο Παναγιώτης Τούντας που εμπιστεύεται μερικά από τα καλύτερα ρεμπέτικά του και οι μόνιμοι συνεργάτες της στο πάλκο Αγάπιος Τομπούλης και Δημήτρης Σέμσης, που για χρόνια ήταν καλλιτεχνικό ζευγάρι.
Στις 78 στροφές πέρασε περίπου 250 ρεμπέτικα και αμανέδες που μαζί με τα δημοτικά ξεπερνάει τα 500 τραγούδια. Μέχρι την δεκαετία του 60, δηλαδή κοντά στα 80 της, ήταν σε πλήρη φωνητική δραστηριότητα, που διατηρήθηκε για μερικά ακόμη χρόνια. Μόλις γύρω στο 1970-75 χάνει τις δυνατότητες που είχε στη φωνή, αλλά παραμένει μια "αξιόμαχη" χορεύτρια που ξετρελαίνει τον κόσμο στις λίγες εμφανίσεις της σε ειδικές εκδηλώσεις γι’ αυτήν ή στην τηλεόραση. Διατήρησε μέχρι το τέλος τις ωραίες ανατολίτικες φορεσιές της (σαλβάρια) που είχε από τα νεανικά της χρόνια. Πέθανε στο σπίτι της, στην Κηπούπολη Περιστερίου στις 2 Δεκεμβρίου του 1980.
Την πρώτη ακουστική μου επαφή με τη μεγάλη Ρόζα Εσκενάζυ (1883-1980), την οφείλω σε έναν καθηγητή μου. Φανατικός μουσικόφιλος, συλλέκτης σπάνιων δίσκων και γνώστης της ιστορίας τους… Λοιπόν, είχα βρεθεί μια Κυριακή στο σπίτι του να γράφω διαγώνισμα στα μαθηματικά κατεύθυνσης, όταν από το βάθος άκουσα μια φωνή να τραγουδά. Αμέσως με μαγνήτισε ο τρόπος που τραγουδούσε! Άμεσος ως ένα βαθμό αλλά και με έναν ασυνήθιστο δυναμισμό για τα δικά μου ακούσματα. Δεν θυμάμαι πόση ώρα αφαιρέθηκα ακούγοντας την. Θυμάμαι, ωστόσο, πολύ καλά το θαυμασμό και την περιέργεια που είχα να μάθω ποια ήταν αυτή που τραγουδούσε.
Ανήκει στους μύθους του Ελληνικού τραγουδιού η εκπληκτική αυτή τραγουδίστρια και χορεύτρια ανατολικών χορών. Ακόμα κι η χρονολογία γεννήσεώς της είναι ένα πρόβλημα, που σχετίζεται με την εν γένει πορεία της στο χορό και στο τραγούδι, αφού ήταν ένα από τα μακροβιότερα πρόσωπα του χώρου των καλλιτεχνών.
Γεννήθηκε στην Πόλη ~ γεννημένη μεταξύ 83 και 87~ από γονείς Εβραϊκής καταγωγής και προς το τέλος του προηγούμενου αιώνα, βρέθηκε με την οικογένειά της στην Θεσσαλονίκη. Από μικρή έκανε προσπάθειες να προσεγγίσει τον χώρο του τραγουδιού και του χορού, αλλά συναντούσε την άρνηση της οικογένειάς της. Πάντως είναι βέβαιο ότι γύρω στα 1910 αρχίζει να εμφανίζεται επαγγελματικά σε κέντρα και σε θεατρικές παραστάσεις, κυρίως σαν χορεύτρια και λιγότερο σαν τραγουδίστρια. Αυτή η περίοδος (1910-1925) είναι και η πλέον σκοτεινή της ζωής της, αφού τα επόμενα χρόνια -έκρυβε σαν όλες σχεδόν τις γυναίκες- τον πραγματικό χρόνο γεννήσεώς της, με αποτέλεσμα να μεταθέτει γεγονότα κατά μια 20ετία περίπου.
Από τα μέσα της δεκαετίας του 20 έρχεται στην Αθήνα και αρχίζει να τραγουδά στα στέκια των μουσικών της προσφυγιάς και γρήγορα γνωρίζεται με τα ονόματα του χώρου. Το 1928-29 πραγματοποιεί τις πρώτες ηχογραφήσεις τραγουδιών και από το 1930, αρχίζει την συνεργασία της με τους μεγάλους συνθέτες της Σμύρνης και της Πόλης. Πρώτος ο Παναγιώτης Τούντας που εμπιστεύεται μερικά από τα καλύτερα ρεμπέτικά του και οι μόνιμοι συνεργάτες της στο πάλκο Αγάπιος Τομπούλης και Δημήτρης Σέμσης, που για χρόνια ήταν καλλιτεχνικό ζευγάρι.
Στις 78 στροφές πέρασε περίπου 250 ρεμπέτικα και αμανέδες που μαζί με τα δημοτικά ξεπερνάει τα 500 τραγούδια. Μέχρι την δεκαετία του 60, δηλαδή κοντά στα 80 της, ήταν σε πλήρη φωνητική δραστηριότητα, που διατηρήθηκε για μερικά ακόμη χρόνια. Μόλις γύρω στο 1970-75 χάνει τις δυνατότητες που είχε στη φωνή, αλλά παραμένει μια "αξιόμαχη" χορεύτρια που ξετρελαίνει τον κόσμο στις λίγες εμφανίσεις της σε ειδικές εκδηλώσεις γι’ αυτήν ή στην τηλεόραση. Διατήρησε μέχρι το τέλος τις ωραίες ανατολίτικες φορεσιές της (σαλβάρια) που είχε από τα νεανικά της χρόνια. Πέθανε στο σπίτι της, στην Κηπούπολη Περιστερίου στις 2 Δεκεμβρίου του 1980.
Από αυτή τη μια εμφάνιση της στην ελληνική τηλεόραση είναι και το βίντεο που ακολουθεί. Σε ηλικία κοντά στα 90 (δεδομένου ότι η πραγματική ημερομηνία γέννησης της δεν είναι ακριβής) διατηρεί την γοητεία της. Ακούστε τη να εξιστορεί το βίο της και να τραγουδά το «Χαρικλάκι»… καμιά δεν το λέει έτσι! ! !
Αχ, Σείριε! Πάντα με εκπλήσσεις ευχάριστα. Τόσο νέος κι όμως δεν ησυχάζεις ποτέ. Ψάχνεις και βρίσκεις διαμάντια… για αυτό αγαπάω εσάς τα νέα παιδιά. Έχετε όρεξη, δεν το βάζετε κάτω. Όσο για τη Ρόζα τι να πω; Μοναδική!
ΑπάντησηΔιαγραφή